ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދިރާސާކުރެވޭ ލިޔުންތައް މި އޮފީހުގައި ބެލުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުން

26 އޭޕްރީލް 2026 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގައި، ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ދިރާސާކުރެވޭ ބާވަތުގެ ހެކިތައް ދިރާސާކުރުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ކުރެވެމުން އަންނަނީ ކޯޓުތައް މެދުވެރިކޮށް، އެ ކޯޓުތަކުގެ ހަތަރު ފާރު އެތެރޭގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ނިޒާމު އެފަދައިން އޮތުމަކީ އެއީ އެންމެ އެދެވޭ، ނުވަތަ ދައުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަހަތާއި ޙައްޤުތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ލިބިދެވޭ ނިޒާމުތޯއާ މެދު އައީ ބަހުސްކުރެވެމުންނެވެ. އެހެނީ، ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް އެފަދަ ހެކިތައް ދިރާސާކުރަން ފުރުސަތު ދިނުން ވެގެން ދިޔައީ ކޯޓުތަކުގެވެސް ވަގުތާއި ވަޞީލަތްތަކަށް ނުހަނު ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވި ކަމަކަށެވެ. ހަމައެހެންމެ، ދެންނެވުނު ހައްސާސް ހެކިތައް ދިރާސާކުރުމަކީ ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަވާނެ ކަމަކަށް ވީއިރު، އެކަން އެ މަގުން ގެންދިޔުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ދިފާއީ ވަކީލުންނަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ދިނުމުގައި، ކޯޓުތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށް އެ ކަންކަން ސުޕަވައިޒްކުރުމުގައި އައީ ނުހަނު ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ދިމާވަމުންނެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 2026/SC-A/09 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު) ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމުމުގައި، ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން ރައްކާތެރިކުރެވޭ ލިޔުންތައް ކޯޓުގައި ބަލައި ދިރާސާކުރުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް ކޯޓުތަކަށް ދަތިވާނަމަ، ކަނޑައެޅޭ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކާއި، ޝަރުޠުތަކާއެކު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ނުވަތަ ކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގައި އެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އެންގުމުގެ އިޚްތިޔާރު މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

އެހެންކަމުން، އިސްވެ ދެންނެވުނު ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވާނޭހެން، ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅުއްވާ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަލައި ދިރާސާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިފާއަށް ލިބިދޭ ލިޔުންތައް، ފަސޭހަ އަދި ލުއި އިންތިޒާމެއްގެ ދަށުން ބެލޭނެ އިންތިޒާމު 26 އެޕްރީލް 2026 އިން ފެށިގެން މި އޮފީހުން ވާނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ. 

މިކަން ކުރިއަށްގެންދާނީ "ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގައި ހެކިތައް ބަލައި ދިރާސާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލު" ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.

މި އުޞޫލުގެ ދަށުން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ލިޔުންތައް ދެއްކުމުގެ އިންތިޒާމު މި އޮފީހުން ހަމަޖެއްސުމަށް ކޯޓަކުން އަމުރުކޮށްފިނަމަ، އެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ މިކަމަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ، އިސްވެ ދެންނެވުނު އުޞޫލުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އަމުރުގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގައި ހެކި ބަލައި ދިރާސާކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމު" އިންނެވެ.

އިސްވެ ދެންނެވުނު އުޞޫލާއި، ފޯމު މި ވެބްސައިޓް އިން ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.

މި އުޞޫލުގެ ދަށުން ދިރާސާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވޭނީ ކޯޓު އަމުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތައް، އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ ތަނެއްގައި، އެ އަމުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށެވެ.